3. Betrokkenen in- en extern

Als het erop lijkt dat er een strafbaar feit is gepleegd, is het belangrijk om eerst met de politie te praten. Daarna kun je de direct betrokkenen informeren. Persoonlijk, bijvoorbeeld door bij ze langs te gaan. De zaakcoördinator voert deze gesprekken samen met een bestuurslid. Vertel alleen over de feiten, toon begrip en beschuldig niemand. Geef duidelijk aan wat de vervolgstappen van de vereniging zullen zijn en dat de politie het onderzoek doet, verder niemand. Vertel ouders ook dat ze voor informatie, melding of aangifte naar de zedenpolitie kunnen gaan.

Als je organisatie een klachtenreglement of tuchtrecht heeft, dan kun je ouders erop wijzen dat ze hier gebruik van kunnen maken. De Stichting Tuchtrecht Vrijwilligerswerk regelt voor aangesloten organisaties de hele procedure. Als de ouders aangifte willen doen, probeer dan afspraken te maken. Als organisatie kun je bijvoorbeeld samen met ouders aangifte doen. Wijs ouders op het belang van het voorkómen van geruchten en van juridische bewijsvoering. Wees duidelijk en vertel wanneer je weer contact met hen opneemt. Zorg voor een verslag van het gesprek. Zonodig kun je ouders en minderjarigen doorverwijzen naar een vertrouwenspersoon, de huisarts en/of naar Slachtofferhulp. Op de hulppagina Seksueel Geweld zijn hulp en lotgenoten te vinden.

Zijn er meerdere slachtoffers? Organiseer dan na de individuele gesprekken een informatiebijeenkomst. Als het erop lijkt dat er een strafbaar feit is geplaagd, is het belangrijk om eerst met de politie te praten. Daarna kun je de direct betrokkenen informeren. Persoonlijk, bijvoorbeeld door bij ze langs te gaan. De zaakcoördinator voert deze gesprekken samen met een bestuurslid.

De beschuldigde

Voer het een objectief gesprek met de beschuldige. Dus niet uithoren of beschuldigen of veroordelen. De organisatie gaat de beschuldiging goed uitzoeken en mogelijk is er een maatregel nodig. Geef de beschuldigde de kans om te reageren en wijs hem/haar op mogelijkheden voor hulp, bijvoorbeeld een  vertrouwenspersoon (niet die voor het slachtoffer). Bespreek de mogelijkheid om rechtsbijstand in te schakelen en wees heel duidelijk over de stappen. Stel hem/haar op non-actief als de pleger de feiten toegeeft. Bij ontkenning kan het ook goed zijn om diegene op non-actief te stellen. Leg dit schriftelijk vast en stel zo’n verklaring al op vóor het gesprek. De zaakcoördinator maakt een verslag van het gesprek en iedereen die erbij was ondertekent dit. Hou tijdens het hele traject contact met de beschuldigde.

Klacht of aangifte

Na de eerste gesprekken moet de verdere procedure snel helder worden. Dit zijn de keuzes:

  • Klacht indienen bij de klacht- of tuchtcommissie - mediation
  • Klacht indienen bij de klacht- of tuchtcommissie - de klacht- of tuchtprocedure wordt in gang gezet
  • Aangifte doen bij de politie

Soms kan een aangifte tegelijk met een klacht worden gedaan. Dat mag elkaar niet in de weg zitten. De zaakcoördinator zorgt voor de afstemming.

Vrijwilligers

Als er sprake is van seksueel ongewenst gedrag kan dat veel vragen oproepen bij vrijwilligers. Voorkom dat mensen partij gaan kiezen of (per ongeluk of met opzet) het onderzoek van de politie belemmeren. Vaak voelen mensen zich schuldig : had ik dit kunnen voorkomen? Dus informeer de vrijwilligers na de gesprekken met betrokken ouders en beschuldigde en in overleg met de politie of klachten/tuchtcommisie. Vertel alleen de feiten en zeg niets over de schuldvraag. Wees duidelijk over wat de organisatie gedaan heeft en gaat doen. Geef ruimte voor reacties, maar ga niet in op ‘wat er zou kunnen gebeuren’. Maak duidelijk dat je na de uitspraak van Justitie of de klacht/tuchtcommisie meer informatie geeft. En vertel de vrijwilligers wat ze wel en niet mogen doen.

De andere ouders

Ouders (niet die van het slachtoffer) zijn ongerust en dat is begrijpelijk. Het is belangrijk om hen ook snel meer te vertellen. Maar alleen de feiten. Ga niet met hen bespreken wat er mogelijk nog meer gebeurd zou kunnen zijn en heb het beslist niet over de schulvraag. Blijf rustig en nuchter. Wees duidelijk over wat de organisatie gedaan heeft en gaat doen. Geef ruimte voor reacties, maar ga niet in op ‘wat er zou kunnen gebeuren’. Maak duidelijk dat je na de uitspraak van Justitie of de klacht/tuchtcommisie meer informatie geeft. Als het een politiezaak is, dan zal iemand van de zedenpolitie aanwezig zijn om vragen te beantwoorden.

Woordvoerder

Iedereen wil alles weten van een zaak over seksueel misbruik. Overleg daarom zo snel mogelijk met alle betrokkenen en kies een woordvoerder. Die kan dan de pers afhandelen. Altijd artikelen eerst inzien voordat ze geplaatst mogen worden. Bouw aan vertrouwen door op tijd heldere informatie te geven – en alleen de feiten. Maak duidelijk dat de vereniging de kwestie serieus neemt. Geef aan wat er is gedaan en wat er nog gedaan wordt. Zeg niets over de schuldvraag, zelfs niet als een beschuldigde heeft bekend. Dat is een zaak voor politie en justitie. De informatie die via de pers naar buiten komt helpt om vertrouwen te wekken bij ouders en anderen.